નવી દિલ્હી/જિનેવા: ભારત આગ્રહ કરી રહ્યું છે કે જે દેશો તેમાંથી ઘઉંની આયાત કરે છે તેઓ ફરીથી નિકાસ સામે લેખિત ખાતરી આપે અને અનાજનો ઉપયોગ માત્ર માનવ વપરાશ માટે કરે.
બુધવારે, ધ યુએઈ ગયા અઠવાડિયે લીધેલા નિર્ણયને પગલે ભારતમાંથી નીકળતા ઘઉં અને ઘઉંના લોટની નિકાસ અને પુનઃ નિકાસ ચાર મહિના માટે સ્થગિત કરવાનો આદેશ આપ્યો છે. અન્ય દેશો કે જેઓ ભારતમાંથી ઘઉંની આયાત કરે છે તેઓ પણ આવી જ વ્યવસ્થા ગોઠવી રહ્યા છે.
બાંગ્લાદેશ, શ્રિલંકા અને સિંગાપોરને સરકારી પેનલ દ્વારા ઘડવામાં આવેલા પરિમાણોના સમૂહના આધારે ઘઉંના શિપમેન્ટ માટેના સ્થળો તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
એક નિવેદનમાં, યુએઈના અર્થતંત્ર મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે આ નિર્ણય આંતરરાષ્ટ્રીય વિકાસને ધ્યાનમાં રાખીને લેવામાં આવ્યો છે જેણે વેપાર પ્રવાહને અસર કરી છે, અને “યુએઈ અને ભારતને બાંધતા નક્કર અને વ્યૂહાત્મક સંબંધોની પ્રશંસામાં”, ખાસ કરીને પછી ના હસ્તાક્ષર વ્યાપક આર્થિક ભાગીદારી કરાર બંને દેશો વચ્ચે. તેમાં ઉમેર્યું હતું કે ભારતે સ્થાનિક વપરાશ માટે યુએઈમાં ઘઉંની નિકાસને મંજૂરી આપી છે.
નિકાસ અને પુન: નિકાસ પરનો પ્રતિબંધ ઘઉંની તમામ જાતો – સખત, સામાન્ય અને નરમ ઘઉં – અને ઘઉંના લોટને લાગુ પડે છે, એમ મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું. તેમાં ઉમેર્યું હતું કે ભારતીય મૂળના ઘઉં અને ઘઉંના લોટની જાતોની નિકાસ અને પુન: નિકાસ કરવા ઈચ્છતી કંપનીઓ, જે 13 મે પહેલા દેશમાં આયાત કરવામાં આવી હતી, તેઓએ યુએઈની બહાર નિકાસ કરવાની પરવાનગી મેળવવા માટે મંત્રાલયને વિનંતી સબમિટ કરવી આવશ્યક છે. “તેઓએ તમામ દસ્તાવેજો અને ફાઇલો સબમિટ કરવી આવશ્યક છે જે શિપમેન્ટને તેના મૂળ, વ્યવહારની તારીખ અને મંત્રાલયને આ સંદર્ભમાં જરૂરી હોય તેવા અન્ય કોઈપણ દસ્તાવેજોને ચકાસવામાં મદદ કરે છે.”
ઘઉં પર કડક નિકાસ અંકુશની જાહેરાત કર્યા પછી તરત જ ભારત સરકારે કહ્યું હતું કે તે ઘઉં અનિયંત્રિત રીતે એવા સ્થળોએ જવા માંગતી નથી જ્યાં તે ફક્ત સંગ્રહિત થઈ શકે અથવા જ્યાં તેનો ઉપયોગ તે હેતુ માટે ન થઈ શકે જેની નવી દિલ્હી તેની આશા રાખતી હતી. માટે ઉપયોગ કરવામાં આવશે.
આ મહિનાની શરૂઆતમાં, યુનિયન ફૂડ અને કોમર્સ મંત્રી, પિયુષ ગોયલ તેમણે કહ્યું હતું કે ભારતે એક પૂર્વશરત મૂકી છે કે સરકાર-થી-સરકારી સ્તરે નિકાસ કરવામાં આવતા ઘઉંનો ઉપયોગ માત્ર સ્થાનિક વપરાશ માટે જ થવો જોઈએ અને ત્રીજા દેશોમાં નિકાસ ન કરવી જોઈએ.
બુધવારે, ધ યુએઈ ગયા અઠવાડિયે લીધેલા નિર્ણયને પગલે ભારતમાંથી નીકળતા ઘઉં અને ઘઉંના લોટની નિકાસ અને પુનઃ નિકાસ ચાર મહિના માટે સ્થગિત કરવાનો આદેશ આપ્યો છે. અન્ય દેશો કે જેઓ ભારતમાંથી ઘઉંની આયાત કરે છે તેઓ પણ આવી જ વ્યવસ્થા ગોઠવી રહ્યા છે.
બાંગ્લાદેશ, શ્રિલંકા અને સિંગાપોરને સરકારી પેનલ દ્વારા ઘડવામાં આવેલા પરિમાણોના સમૂહના આધારે ઘઉંના શિપમેન્ટ માટેના સ્થળો તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
એક નિવેદનમાં, યુએઈના અર્થતંત્ર મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે આ નિર્ણય આંતરરાષ્ટ્રીય વિકાસને ધ્યાનમાં રાખીને લેવામાં આવ્યો છે જેણે વેપાર પ્રવાહને અસર કરી છે, અને “યુએઈ અને ભારતને બાંધતા નક્કર અને વ્યૂહાત્મક સંબંધોની પ્રશંસામાં”, ખાસ કરીને પછી ના હસ્તાક્ષર વ્યાપક આર્થિક ભાગીદારી કરાર બંને દેશો વચ્ચે. તેમાં ઉમેર્યું હતું કે ભારતે સ્થાનિક વપરાશ માટે યુએઈમાં ઘઉંની નિકાસને મંજૂરી આપી છે.
નિકાસ અને પુન: નિકાસ પરનો પ્રતિબંધ ઘઉંની તમામ જાતો – સખત, સામાન્ય અને નરમ ઘઉં – અને ઘઉંના લોટને લાગુ પડે છે, એમ મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું. તેમાં ઉમેર્યું હતું કે ભારતીય મૂળના ઘઉં અને ઘઉંના લોટની જાતોની નિકાસ અને પુન: નિકાસ કરવા ઈચ્છતી કંપનીઓ, જે 13 મે પહેલા દેશમાં આયાત કરવામાં આવી હતી, તેઓએ યુએઈની બહાર નિકાસ કરવાની પરવાનગી મેળવવા માટે મંત્રાલયને વિનંતી સબમિટ કરવી આવશ્યક છે. “તેઓએ તમામ દસ્તાવેજો અને ફાઇલો સબમિટ કરવી આવશ્યક છે જે શિપમેન્ટને તેના મૂળ, વ્યવહારની તારીખ અને મંત્રાલયને આ સંદર્ભમાં જરૂરી હોય તેવા અન્ય કોઈપણ દસ્તાવેજોને ચકાસવામાં મદદ કરે છે.”
ઘઉં પર કડક નિકાસ અંકુશની જાહેરાત કર્યા પછી તરત જ ભારત સરકારે કહ્યું હતું કે તે ઘઉં અનિયંત્રિત રીતે એવા સ્થળોએ જવા માંગતી નથી જ્યાં તે ફક્ત સંગ્રહિત થઈ શકે અથવા જ્યાં તેનો ઉપયોગ તે હેતુ માટે ન થઈ શકે જેની નવી દિલ્હી તેની આશા રાખતી હતી. માટે ઉપયોગ કરવામાં આવશે.
આ મહિનાની શરૂઆતમાં, યુનિયન ફૂડ અને કોમર્સ મંત્રી, પિયુષ ગોયલ તેમણે કહ્યું હતું કે ભારતે એક પૂર્વશરત મૂકી છે કે સરકાર-થી-સરકારી સ્તરે નિકાસ કરવામાં આવતા ઘઉંનો ઉપયોગ માત્ર સ્થાનિક વપરાશ માટે જ થવો જોઈએ અને ત્રીજા દેશોમાં નિકાસ ન કરવી જોઈએ.