રાણી એલિઝાબેથ તેમની ભારત મુલાકાત દરમિયાન. (ગેટી ઈમેજ)
રાણી એલિઝાબેથ II ગ્રેટ બ્રિટન અને ઉત્તરી આયર્લેન્ડના યુનાઇટેડ કિંગડમના રાજા હતા. તેણી તેના પિતાના મૃત્યુ પછી 1952 માં સત્તાવાર રીતે રાણી બની હતી અને બ્રિટિશ ઇતિહાસમાં સૌથી લાંબા સમય સુધી શાસન કરનાર રાજા હતી. તેણીએ ઘણી વખત ભારતની મુલાકાત લીધી હતી, પરંતુ તેણીની પ્રથમ મુલાકાત ભારતની આઝાદીના લગભગ 15 વર્ષ પછી આવી હતી.
1961માં નવી દિલ્હીમાં પૂર્વ પીએમ જવાહરલાલ નેહરુ સાથે રાણી એલિઝાબેથ. (ગેટી ઇમેજ)
રાણી એલિઝાબેથ અને તેમના પતિ, પ્રિન્સ ફિલિપ, પ્રથમ વખત 1961 માં રાષ્ટ્રની મુલાકાતે આવ્યા હતા. તેમની સફર દરમિયાન, શાહી દંપતિએ ઘણા રાજ્યોના વડાઓ સાથે મુલાકાત કરી અને તાજમહેલ સહિત દેશના સૌથી પ્રિય ઐતિહાસિક સ્થળોની મુલાકાત લીધી. તેણીએ નવી દિલ્હીમાં રાજપથ ખાતે ભવ્ય ગણતંત્ર દિવસની ઉજવણીમાં પણ હાજરી આપી હતી.
1961માં તાજમહેલ ખાતે રાણી એલિઝાબેથ. (ગેટી ઈમેજ)
સમાચાર એજન્સી પીટીઆઈ અનુસાર, 1961ના દિલ્હી પ્રવાસ દરમિયાન, રાણી એલિઝાબેથે રાજઘાટની મુલાકાત લીધી હતી અને મહાત્મા ગાંધીના સ્મારક પર ઔપચારિક પુષ્પાંજલિ અર્પણ કરી હતી. ગાંધીની સમાધિ (સ્મશાન સ્થળ) ખાતે વિઝિટર બુકમાં રાણીએ લખ્યું હતું કે, “તેના હસ્તાક્ષર સિવાય બીજું કંઈપણ લખવું તેના માટે ખૂબ જ દુર્લભ છે”.
વિઝિટર બુકમાં રાણી અને પ્રિન્સ ફિલિપના હસ્તાક્ષર. (ગેટી ઈમેજ)
તેણીએ તત્કાલિન રાષ્ટ્રપતિ રાજેન્દ્ર પ્રસાદની હાજરીમાં એક પ્રભાવશાળી સમારંભમાં ઓલ ઈન્ડિયા ઈન્સ્ટીટ્યુટ ઓફ મેડિકલ સાયન્સ (AIIMS) ના ઈન્સ્ટિટ્યૂટ બિલ્ડિંગને ઔપચારિક રીતે ખોલ્યું.
25મી જાન્યુઆરી 1961ના રોજ ભારતના પ્રવાસ દરમિયાન વારાણસીમાં હાથી પર સવારી કરતી રાણી એલિઝાબેથ. (ગેટી ઇમેજ)
રાણીએ આગ્રા, બોમ્બે (હવે મુંબઈ), બનારસ (હવે વારાણસી), ઉદયપુર, જયપુર, બેંગ્લોર (હવે બેંગલુરુ), મદ્રાસ (હવે ચેન્નાઈ) અને કલકત્તા (હવે કોલકાતા)ની પણ મુલાકાત લીધી હતી. વારાણસીમાં, તેણીએ બનારસના તત્કાલીન મહારાજાના આતિથ્યનો આનંદ માણતા શાહી સરઘસમાં હાથીની સવારી લીધી.
ક્વીન એલિઝાબેથ અને જયપુરના મહારાજા, સવાઈ માન સિંહ II, 6 ફેબ્રુઆરી, 1961ના રોજ હાથી પર સવારી કરે છે. (ગેટી ઇમેજ)
યુગલે ઉદયપુરની પણ મુલાકાત લીધી હતી. તેઓનું સ્વાગત મહારાણા ભગવત સિંહ મેવાડ દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું, જેમણે 50 થી વધુ ઉમરાવો સાથે રાણીનો પરિચય કરાવ્યો હતો જેઓ શાહી યુગલના સ્વાગતમાં તેમની સાથે જોડાયા હતા.
ફેબ્રુઆરી 1961માં વાઘના શિકાર દરમિયાન રાણી એલિઝાબેથ. (ગેટી ઇમેજ)
રાણી જ્યાં પણ ગઈ ત્યાં અસંખ્ય લોકો શેરીઓમાં લાઈનમાં ઉભા હતા, ઘણા લોકો ‘હર મેજેસ્ટી, ધ ક્વીન ઓફ ઈંગ્લેન્ડ’ની ઝલક જોવા માટે ધાબા પર અને બાલ્કનીઓમાં બેઠા હતા, જેમના દાદા કિંગ જ્યોર્જ પંચમ 1911માં તેમની પહેલાં ભારતની મુલાકાત લેનારા છેલ્લા બ્રિટિશ રાજા હતા. રાણીને કુતુબ મિનારનું કલાત્મક મોડેલ ભેટમાં આપવામાં આવ્યું હતું, જ્યારે શાહી પ્રવાસના દુર્લભ આર્કાઇવલ ફૂટેજ મુજબ, એડિનબર્ગના ડ્યુકને સિલ્વર કેન્ડેલેબ્રા આપવામાં આવી હતી.
રાણી એલિઝાબેથ 1983માં નવી દિલ્હીમાં હૈદરાબાદ હાઉસ ખાતે તત્કાલિન વડાપ્રધાન ઈન્દિરા ગાંધીને મળ્યા હતા. (ગેટી ઈમેજ)
1961 પછી, રાણી એલિઝાબેથ અને પ્રિન્સ ફિલિપે 1983 અને 1997માં ફરી એકસાથે ભારતની મુલાકાત લીધી, જ્યારે ભારતે તેની સ્વતંત્રતાના 50મા વર્ષને ચિહ્નિત કર્યું.
રાણી એલિઝાબેથે 1983માં દિલ્હીમાં મધર ટેરેસાને ઓર્ડર ઓફ મેરિટ અર્પણ કર્યા. (ગેટી ઈમેજ)
1983 માં, રાણી અને પ્રિન્સ ફિલિપ તત્કાલિન રાષ્ટ્રપતિ ગિઆની ઝૈલ સિંહના આમંત્રણ પર દેશની મુલાકાતે આવ્યા હતા. આ વખતે, રાજવી દંપતી રાષ્ટ્રપતિ ભવનની નવીનીકૃત પાંખમાં રોકાયા હતા અને રાણીએ મધર ટેરેસાને માનદ ઓર્ડર ઑફ મેરિટ અર્પણ કર્યા હતા.
રાણી અમૃતસરના સુવર્ણ મંદિરથી પોતાનો માર્ગ બનાવે છે. (ગેટી ઈમેજ)
ભારતની આઝાદીની 50મી વર્ષગાંઠ નિમિત્તે દેશની તેમની ત્રીજી મુલાકાત દરમિયાન, રાણી એલિઝાબેથે અમૃતસર ખાતે જલિયાવાલા બાગ મેમોરિયલની મુલાકાત લીધી હતી. તે સમયે, રાણીએ સ્વીકાર્યું હતું કે, “તે કોઈ રહસ્ય નથી કે અમારા ભૂતકાળમાં કેટલાક મુશ્કેલ એપિસોડ રહ્યા છે. જલિયાવાલા બાગ એક દુ: ખદાયક ઉદાહરણ છે”. ઈન્ડિપેન્ડન્ટના અહેવાલ મુજબ તેણીએ માથું નમાવીને સ્મારક પર પુષ્પાંજલિ પણ મૂકી.
ક્વીન કમલ હસન સાથે એમજીઆર ફિલ્મ સિટી સ્ટુડિયોના ભાગનો પ્રવાસ કરે છે. (ગેટી ઈમેજ)
1997 માં, રાણીએ અભિનેતા કમલ હસનના મહત્વાકાંક્ષી ફિલ્મ પ્રોજેક્ટ, મરુધનાયાગમના સેટની પણ મુલાકાત લીધી હતી. તેણી ચેન્નાઈમાં એમજીઆર ફિલ્મ સિટી પહોંચી જ્યાં તેણે લગભગ 20 મિનિટ વિતાવી.