સમયનું મૂલ્ય સમજતાં પહેલાં, ચાલો આંતરિક મૂલ્ય વિશે વાત કરીએ. ઓપ્શન્સ કોન્ટ્રાક્ટમાં આંતરિક મૂલ્ય સામાન્ય રીતે કોન્ટ્રાક્ટના બજાર મૂલ્યને સંદર્ભિત કરે છે. આંતરિક મૂલ્ય એટલે કે કોન્ટ્રાક્ટમાં હાલમાં કેટલા ‘ઈન-ધ-મની’ છે.
છબી ક્રેડિટ સ્ત્રોત: ફાઇલ છબી
ઓપ્શન માર્કેટમાં મોટાભાગના નવા રોકાણકારો અને વેપારીઓ મર્યાદિત જોખમ સાથે અમર્યાદિત રિટર્નને કારણે કોલ્સ અથવા પુટ્સ ખરીદવાનું પસંદ કરે છે. રોકાણકારો ટૂંકા ગાળાના નફા માટે ઓપ્શન ટ્રેડિંગનો ઉપયોગ કરે છે. ઓપ્શન્સ કોન્ટ્રાક્ટ ખરીદવા માટે, વેપારીઓ પ્રીમિયમ ચૂકવે છે જેનો ઉપયોગ નફો કરવા માટે થાય છે. તેથી કોઈ પણ વિકલ્પના આંતરિક મૂલ્ય અને સમય મૂલ્યને સમજવું મહત્વપૂર્ણ છે. ઓપ્શન્સ ટ્રેડિંગના વધુ સારા મુદ્દા જાણવા માટે 5paisa.com પર જાઓ. 5Paisa પર તમે તમારો નિર્ણય લેવામાં અને વ્યાવસાયિક વિકલ્પો વેપારી બનવામાં મદદ કરવા માટે વિવિધ ચાર્ટ ફોર્મ્સ અને રિપોર્ટ્સ સાથે કંપનીઓના શેર અને અન્ય શેરનું વિશ્લેષણ કરી શકો છો.
સમયનું મૂલ્ય સમજતાં પહેલાં, ચાલો આંતરિક મૂલ્ય વિશે વાત કરીએ. ઓપ્શન્સ કોન્ટ્રાક્ટમાં આંતરિક મૂલ્ય સામાન્ય રીતે કોન્ટ્રાક્ટના બજાર મૂલ્યને સંદર્ભિત કરે છે. આંતરિક મૂલ્ય એટલે કે કોન્ટ્રાક્ટમાં હાલમાં કેટલા ‘ઈન-ધ-મની’ છે. ‘ઈન ધ મની’ નો અર્થ એ છે કે અન્ડરલાઈંગ એસેટની કિંમત સ્ટ્રાઈક પ્રાઈસ કરતા વધારે છે. ઓપ્શન્સ કોન્ટ્રેક્ટમાં, બંને પક્ષો જે કિંમત પર અન્ડરલાઈંગ એસેટ ખરીદવા અથવા વેચવા માટે સંમત થાય છે તેને સ્ટ્રાઈક પ્રાઇસ કહેવામાં આવે છે.
ઉદાહરણ તરીકે, જો તમારી પાસે રૂ. 200ની સ્ટ્રાઈક પ્રાઈસ સાથેનો વિકલ્પ કરાર છે, જેની કિંમત હાલમાં રૂ. 300 છે. આ કોલ વિકલ્પનું આંતરિક મૂલ્ય રૂ. 100 (300-200) હશે. એટલે કે જ્યારે અન્ડરલાઈંગ એસેટની કિંમત સ્ટ્રાઈક પ્રાઈસ કરતા ઓછી હોય, તો આંતરિક મૂલ્ય શૂન્ય હશે, કારણ કે જો નુકસાન થાય તો કોઈ ખરીદદાર સોદો બંધ કરવા માંગશે નહીં.
એક વિકલ્પ કરારનું સમય મૂલ્ય શું છે?
સમય મૂલ્ય એ વધારાની રકમ છે જે ખરીદદારે કરારના અંત સુધી આંતરિક મૂલ્યથી વધુથી વધુ ચૂકવવાની હોય છે. આ રકમ વિકલ્પ અથવા અધિકાર આપવા માટે વિકલ્પ વેચનાર દ્વારા પ્રાપ્ત થાય છે. ઓપ્શન્સ કોન્ટ્રાક્ટની સમાપ્તિ સાથે, સમય મૂલ્યની કિંમત પણ વધે છે. ઓપ્શન્સ કોન્ટ્રેક્ટની સમાપ્તિ તારીખ જેટલી લાંબી હશે, તેટલી વધુ સંભાવના છે કે અન્ડરલાઈંગ એસેટની કિંમત સ્ટ્રાઈક પ્રાઈસ કરતાં વધી જશે અથવા ખરીદદારની પસંદગીના સ્થાન પર જશે. ઉદાહરણ તરીકે, જો એક વિકલ્પની સમાપ્તિ ત્રણ મહિનાની છે અને બીજા વિકલ્પની સમાપ્તિ બે મહિનાની છે, તો પહેલા વિકલ્પનું સમય મૂલ્ય વધારે હશે.
ઓપ્શન કોન્ટ્રાક્ટનો લાભ મેળવવા માટે ખરીદનાર વેચનારને પ્રીમિયમ ચૂકવે છે. પ્રીમિયમમાં બે ઘટકો છે – આંતરિક મૂલ્ય અને સમય મૂલ્ય. સમય મૂલ્યના મૂલ્ય પર પહોંચવા માટે, વિકલ્પ પ્રીમિયમને આંતરિક મૂલ્યમાંથી બાદ કરવાનું હોય છે. ઉદાહરણ તરીકે, ધારો કે અગાઉ ઉલ્લેખિત રૂ. 200ના વિકલ્પ કરાર માટેનું પ્રીમિયમ રૂ. 150 હતું, જ્યારે આંતરિક મૂલ્ય રૂ. 100 હતું. આવી બાબતમાં સમય મૂલ્ય 50 રૂપિયા (150-100) હશે.